Psychologische veiligheid

Definitie

Psychologische veiligheid is de ervaren ruimte om jezelf uit te spreken, vragen te stellen en fouten te maken zonder angst voor afwijzing, gezichtsverlies of sociale straf. Het gaat niet om comfort, maar om de verwachting dat de relatie en positie niet beschadigen wanneer je zichtbaar wordt.

Verdieping

Psychologische veiligheid ontstaat wanneer mensen consequent ervaren dat hun bijdrage niet wordt afgestraft. Dat kan door hoe er wordt geluisterd, hoe feedback wordt gegeven en hoe verschil wordt behandeld. In teams zie je gebrek aan psychologische veiligheid vaak terug in stiltes, terughoudendheid, overmatige voorzichtigheid, oppervlakkige instemming of juist controlerend gedrag.

Het is contextueel. Iemand kan zich in het ene team veilig voelen en in het andere niet, zonder dat de persoon “verandert”. De omgeving bepaalt of openheid logisch voelt.

Relatie tot INR

Binnen het INR Model raakt psychologische veiligheid direct aan de Inner Need Verbondenheid. Als verbondenheid onder druk komt te staan, voorspelt het Narrative dat zichtbaar zijn risico oplevert. Dan volgt Reaction in de vorm van beschermgedrag, zoals vermijden, pleasen, rationaliseren, controleren of terugtrekken.

Psychologische veiligheid is daarmee geen “teamnorm”, maar een voorwaarde waardoor gedrag minder bescherming nodig heeft en samenwerking natuurlijker wordt.